Trump nói sẽ mời lại Thống đốc Dân chủ sau khi từng loại họ khỏi cuộc họp
Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ mời các thống đốc Dân chủ tham dự cuộc họp thường niên của các thống đốc tại Nhà Trắng, sau khi trước đó có động thái loại họ khỏi sự kiện này.
Thống đốc Oklahoma Kevin Stitt, Chủ tịch Hiệp hội Thống đốc Quốc gia (NGA), đã thông báo với các thống đốc Dân chủ rằng Tổng thống đã thay đổi quyết định. Trước đó, theo đưa tin của The New York Times, chỉ các thống đốc Cộng hòa nhận được thư mời cho cuộc họp dự kiến tổ chức vào thứ Sáu.
Ông Stitt xác nhận việc loại trừ này trong một bức thư gửi các thống đốc và tuyên bố NGA sẽ không còn là đơn vị tổ chức chính thức của sự kiện, đồng thời không chi trả chi phí đi lại, vì hiệp hội đại diện cho tất cả các thống đốc bất kể đảng phái.
Sau đó, ông Trump lên mạng xã hội phủ nhận việc từng loại các thống đốc Dân chủ, dù thực tế chỉ các thống đốc Cộng hòa nhận được thư mời trước đó. Tuy nhiên, ông xác nhận đã trực tiếp chặn hai thống đốc Dân chủ — Wes Moore (Maryland) và Jared Polis (Colorado) — khỏi một bữa tiệc tối trang trọng diễn ra sau cuộc họp, với lý do họ “không xứng đáng”.
Ông Trump cho biết việc loại Thống đốc Polis liên quan đến chiến dịch gây áp lực yêu cầu thả Tina Peters, một cựu viên chức quận ở Colorado bị kết án vì can thiệp vào máy bỏ phiếu sau cuộc bầu cử 2020. Dù ông Trump từng “ân xá mang tính biểu tượng” cho bà Peters, Tổng thống không có thẩm quyền ân xá tội danh cấp bang; quyền này thuộc về Thống đốc Polis.
Trong một bài đăng, ông Trump viết:
“Tôi mong được gặp các Thống đốc Cộng hòa. Và một số Thống đốc Dân chủ xứng đáng được mời — nhưng đa số sẽ không đến.”
Hiện chưa rõ bao nhiêu thống đốc Dân chủ sẽ chấp nhận lời mời được gửi muộn.
Trong khi đó, ông Stitt — một Thống đốc Cộng hòa bảo thủ của Oklahoma — đang ở năm cuối nhiệm kỳ. Với vai trò Chủ tịch NGA, ông tìm cách cân bằng giữa sự ủng hộ Tổng thống và việc bảo vệ quyền của các bang. Trước đây, ông từng chỉ trích việc ông Trump triển khai Vệ binh Quốc gia ở Chicago, cho rằng điều đó vi phạm “quyền của các bang”.
Đáp lại nỗ lực cân bằng đó, ông Trump công khai chỉ trích ông Stitt là “RINO” (Cộng hòa trên danh nghĩa), gọi ông là “rất tầm thường” và nói rằng “như thường lệ, Stitt đã sai”.
The New York Times
🧭 BÌNH LUẬN VIETNAMWEEK
Khi hợp tác liên bang – bang bị biến thành phép thử trung thành
Cuộc họp thường niên giữa Tổng thống và các thống đốc vốn là một diễn đàn hợp tác lưỡng đảng truyền thống. Việc loại một đảng khỏi cuộc họp — rồi sau đó đảo ngược quyết định — phản ánh một xu hướng đáng lo ngại: chính trị hóa các cơ chế quản trị vốn cần tính phi đảng phái.
Ở đây có ba tầng vấn đề:
1️⃣ Chính trị hóa quan hệ liên bang – bang
Thay vì coi các thống đốc là đối tác quản trị, cuộc họp bị đặt trong logic “xứng đáng” hay “không xứng đáng”. Điều này biến quan hệ hiến định giữa liên bang và tiểu bang thành phép thử trung thành chính trị.
2️⃣ Quyền lực hành pháp và áp lực cá nhân
Việc gây áp lực lên một thống đốc về quyết định ân xá cấp bang cho thấy cách quyền lực liên bang được sử dụng để tác động đến thẩm quyền hiến định của tiểu bang.
3️⃣ Rủi ro thể chế
Hiệp hội Thống đốc Quốc gia (NGA) vốn được thiết kế để vượt qua đảng phái. Khi NGA rút vai trò tổ chức chính thức vì lo ngại tính chia rẽ, đó là tín hiệu cho thấy cơ chế hợp tác liên bang – bang đang bị căng kéo bởi xung đột chính trị trung ương.
Kết luận
Một nền cộng hòa liên bang mạnh không dựa trên việc phân biệt “ai xứng đáng được mời”. Nó dựa trên sự công nhận rằng:
Thống đốc của một bang — bất kể đảng phái — là đại diện được bầu của người dân bang đó.
Khi hợp tác liên bang – bang bị biến thành công cụ gây áp lực chính trị, hệ quả không chỉ là xung đột truyền thông. Nó làm suy yếu nền tảng phân quyền vốn là đặc trưng của hệ thống Hoa Kỳ.