BẢN TIN C-SPAN
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm thứ Hai thông báo rằng quân đội Hoa Kỳ đã khởi động các thủ tục hành chính đối với Thượng nghị sĩ Mark Kelly (Dân chủ – Arizona). Các thủ tục này có thể dẫn tới việc hạ cấp quân hàm hưu trí và cắt giảm lương hưu quân đội của ông Kelly, liên quan đến việc ông tham gia một đoạn video kêu gọi quân nhân từ chối các mệnh lệnh bất hợp pháp.
Thượng nghị sĩ Kelly — cựu phi công Hải quân và cựu phi hành gia NASA — là một trong sáu thượng nghị sĩ Dân chủxuất hiện trong đoạn video được công bố hồi tháng 11, nhắc nhở quân nhân rằng họ có nghĩa vụ pháp lý phải từ chối các mệnh lệnh trái luật. Bộ trưởng Hegseth gọi đoạn video này là “mang tính phản loạn” (seditious).
Trên mạng xã hội, ông Hegseth viết:
“Sáu tuần trước, Thượng nghị sĩ Mark Kelly — cùng năm thành viên Quốc hội khác — đã phát hành một đoạn video liều lĩnh và mang tính phản loạn, rõ ràng nhằm phá hoại trật tự và kỷ luật quân đội.”
Ông tiếp tục:
“Với tư cách là một Đại tá Hải quân đã nghỉ hưu nhưng vẫn đang nhận lương hưu quân đội, Đại tá Kelly hiểu rằng ông vẫn phải chịu trách nhiệm trước công lý quân sự. Và Bộ Quốc phòng — cũng như người dân Mỹ — đòi hỏi công lý.”
Thượng nghị sĩ Kelly khẳng định ông không làm gì sai, đồng thời cáo buộc Lầu Năm Góc đang đe dọa chính trị.
Ông viết trên mạng xã hội:
“Pete Hegseth muốn gửi thông điệp tới mọi quân nhân đã nghỉ hưu rằng nếu họ nói điều gì đó mà ông ta hay Donald Trump không thích, họ sẽ bị truy đuổi theo cách này. Điều đó là vô cùng đáng phẫn nộ và sai trái. Không có gì phản Mỹ hơn thế.”
Kelly nói thêm:
“Nếu Pete Hegseth — bộ trưởng quốc phòng kém năng lực nhất trong lịch sử nước Mỹ — nghĩ rằng ông ta có thể đe dọa tôi bằng việc khiển trách, hạ cấp hay truy tố, thì ông ta vẫn chưa hiểu gì cả. Tôi sẽ chiến đấu đến cùng — không chỉ cho bản thân tôi, mà để gửi thông điệp rằng Pete Hegseth và Donald Trump không có quyền quyết định người Mỹ được phép nói gì về chính phủ của họ.”
Trong một video đăng trên Twitter/X, Thượng nghị sĩ Kelly còn nói thẳng, không né tránh Tổng tư lệnh, rằng:
Gia đình tôi có bốn thế hệ phục vụ và đổ máu cho quốc gia này, trong khi gia đình ông thì nhiều đời trốn lính — từ ông nội cho tới con cái ông. Ông lấy tư cách gì để lên lớp tôi về lòng yêu nước?
BÌNH LUẬN: KHI “KỶ LUẬT QUÂN ĐỘI” BỊ BIẾN THÀNH CÔNG CỤ TRẤN ÁP
Vụ việc này không còn là tranh cãi cá nhân giữa một bộ trưởng và một thượng nghị sĩ. Nó đặt ra một tiền lệ cực kỳ nguy hiểm cho nền dân chủ Hoa Kỳ.
1. Nhắc quân nhân tuân thủ luật pháp không phải là “phản loạn”
Theo Bộ luật Tư pháp Quân sự (UCMJ) và các nguyên tắc từ Tòa án Nuremberg, quân nhân có nghĩa vụ từ chối mệnh lệnh bất hợp pháp. Việc nhắc lại nghĩa vụ đó — đặc biệt từ các cựu quân nhân và nhà lập pháp — không thể bị coi là kích động nổi loạn.
Nếu lời nhắc “đừng thi hành mệnh lệnh trái luật” bị gán nhãn “phản loạn”, thì chính nhà nước pháp quyền mới là thứ đang bị đe dọa.
2. Hạ cấp hồi tố và cắt lương hưu: vũ khí chính trị trá hình
Việc đe dọa giáng cấp hưu trí đối với một thượng nghị sĩ đương nhiệm vì phát biểu chính trị đặt ra câu hỏi nghiêm trọng:
-
Đây là kỷ luật quân sự, hay
-
là trừng phạt chính trị đội lốt hành chính?
Nếu tiền lệ này được chấp nhận, thì mọi cựu quân nhân — kể cả tướng lĩnh, sĩ quan cao cấp — đều có thể bị bịt miệng chỉ vì chỉ trích chính quyền.
3. Quân đội bị kéo vào chính trị phe phái
Một nguyên tắc sống còn của Mỹ là quân đội trung lập về chính trị. Khi Bộ trưởng Quốc phòng dùng ngôn ngữ như “seditious” để tấn công một thượng nghị sĩ đối lập, quân đội không còn là công cụ bảo vệ Hiến pháp, mà có nguy cơ trở thành cánh tay trấn áp của quyền lực hành pháp.
4. Lòng yêu nước không thuộc độc quyền của kẻ nắm quyền
Câu trả lời của Mark Kelly — nhắc tới bốn thế hệ gia đình phục vụ quân đội — không chỉ là phản pháo cá nhân. Nó lột trần một sự thật:
Không ai có độc quyền định nghĩa lòng yêu nước.
Đặc biệt không phải những người chưa từng phục vụ nhưng lại sẵn sàng dùng uy quyền quân sự để dạy người khác về “kỷ luật” và “trung thành”.
Kết luận
Nếu một thượng nghị sĩ, một cựu sĩ quan Hải quân, chỉ vì nhắc quân nhân không thi hành mệnh lệnh trái luật mà bị đe dọa trừng phạt, thì vấn đề không còn là Mark Kelly.
Vấn đề là:
👉 Quân đội đang được dùng để bảo vệ Hiến pháp — hay để bảo vệ cá nhân cầm quyền?
Đó là ranh giới mà một nền dân chủ không bao giờ được phép bước qua.