📦 BOX VIETNAMWEEK
🕰️ TIMELINE BỊ “BẺ LÁI”
- 2010–2016: Nhà nước tăng giám sát cho vay sinh viên; Consumer Financial Protection Bureau phanh phui phí trái luật, gian lận của các servicer.
- 2017: Chính quyền Donald Trump lên nắm quyền; lãnh đạo CFPB tuyên bố cơ quan này là “sad joke”.
→ Cắt thực thi, xóa dữ liệu bất lợi, làm tê liệt bảo vệ người vay. - 2018–2024: Mua bán – sáp nhập, private equity thâu tóm servicer; phí & lãi chồng lãi quay lại.
- 2025–nay: 0 hành động cưỡng chế với các servicer lớn; đóng băng cứu trợ cho lao động công.
📊 SỐ LIỆU THEN CHỐT
- $1.85 nghìn tỷ USD nợ sinh viên (mức lịch sử)
- 9.4% tỷ lệ trễ hạn — xu hướng tăng
- 1.2 triệu giáo viên & y tá bị đóng băng cứu trợ
- 450.000 hồ sơ gian lận bị chặn xử lý
- 15 trang báo cáo pháp định bị loại bỏ/che giấu các bằng chứng phí trái luật
⚠️ HỆ QUẢ XÃ HỘI
- Đánh thuế ẩn lên người phục vụ công: giáo viên, y tá, nhân viên xã hội gánh nặng lớn nhất.
- Bóp nghẹt trung lưu: trì hoãn mua nhà, lập gia đình, sinh con; sức mua suy yếu.
- Mất kỷ luật thị trường: khi không bị phạt, lạm dụng trở thành “chuẩn vận hành”.
- Xói mòn niềm tin dân chủ: luật còn đó nhưng không được thực thi → tham nhũng hợp pháp hóa.
🔎 KẾT LUẬN VIETNAMWEEK
Nợ sinh viên không bùng nổ vì người vay “sai lầm”, mà vì nhà nước rút khỏi vai trò bảo vệ, nhường sân cho tài phiệt tài chính.
Đây là regulatory capture: cơ quan giám sát phục vụ đối tượng cần bị giám sát.
Nếu bạn muốn, tôi có thể:
- Chuyển box này thành infographic 1 trang (timeline + số liệu), hoặc
- Rút gọn thành bản Facebook/Threads 5–6 câu để lan tỏa nhanh trong cộng đồng.