VietnamWeek
Việc Donald Trump Jr. tuyên bố công khai rằng ông “không còn xem Fox News nữa” không chỉ là một màn công kích truyền thông thông thường giữa các phe bảo thủ. Nó phản ánh một bước ngoặt nguy hiểm hơn: sự dịch chuyển từ báo chí định hướng sang báo chí phục tùng, nơi “trung lập” bị coi là phản bội, và đặt câu hỏi bị xem như chống đối.
Fox News từng là biểu tượng của truyền thông bảo thủ Mỹ. Nhưng nay, ngay cả Fox cũng bị MAGA gắn nhãn “RINO” – Cộng hòa chỉ trên danh nghĩa – chỉ vì cho phép tiếng nói khác xuất hiện mà không bị “đập lại” ngay lập tức. Theo logic mới này, báo chí không còn được quyền đặt câu hỏi, mà chỉ được phép khuếch đại thông điệp.
Đây là điểm rất đáng báo động.
Khi “khách quan” trở thành tội lỗi
Lập luận cốt lõi của Donald Trump Jr. là Fox News “cố tỏ ra không thiên vị đến mức thiên vị chống lại phe bảo thủ”. Nghe qua có vẻ nghịch lý, nhưng thực chất đó là một chuẩn mực mới do quyền lực chính trị áp đặt:
Nếu không bảo vệ lãnh đạo bằng mọi giá → là phản bội.
Trong môi trường đó, báo chí không còn được đánh giá bằng độ chính xác hay tính xác thực, mà bằng mức độ trung thành. Người dẫn chương trình không còn là nhà báo, mà là người gác cổng chính trị.
Không phải ngẫu nhiên mà Charlie Kirk – một nhân vật bảo thủ cực đoan nhưng trung thành với Trump – bị Fox “cấm mềm”, rồi bị loại khỏi sóng gần hai năm. Không phải vì Kirk quá bảo thủ, mà vì ông không đi theo đường dây kiểm soát của tập đoàn truyền thông sau khi Tucker Carlson bị loại bỏ.
Báo chí không còn là “quyền lực thứ tư”, mà là chiến lợi phẩm
Điều đáng lo ngại nhất không nằm ở mâu thuẫn Trump – Fox, mà ở mô hình quyền lực đang hình thành:
-
Báo chí bị ép phải chọn phe
-
Không chọn phe → bị gắn nhãn thù địch
-
Trung lập → bị xem là nguy hiểm
Đây chính là logic của các chế độ bán độc tài, nơi báo chí không bị cấm bằng luật, mà bị bóp nghẹt bằng áp lực chính trị, kinh tế và bôi nhọ công khai.
Khi Trump công khai tấn công Fox, chỉ trích phóng viên Peter Doocy vì “cho Dân chủ nói mà không phản bác”, thông điệp gửi đi không chỉ cho Fox mà cho toàn bộ giới truyền thông:
“Đặt câu hỏi sai người, sai lúc, sai giọng – sẽ phải trả giá.”
Từ Fox đến Newsmax: vòng xoáy cực đoan hóa truyền thông
Việc MAGA rời Fox để sang Newsmax, OANN hay các nền tảng thân chính quyền hơn không phải là mở rộng đa nguyên, mà là thu hẹp không gian thông tin. Truyền thông dần biến thành buồng vọng (echo chamber), nơi sự thật chỉ tồn tại nếu phù hợp với quyền lực.
Lịch sử cho thấy:
-
Khi báo chí chỉ nói điều người lãnh đạo muốn nghe
-
Khi tiếng nói khác bị coi là “thù địch”
-
Khi trung lập bị gán là “RINO”
→ đó không còn là nền báo chí tự do.
Một nghịch lý cay đắng
Những người từng nhân danh “chống kiểm duyệt”, “bảo vệ tự do ngôn luận” giờ đây lại đòi kiểm soát chặt chẽ hơn nội dung báo chí, chỉ chấp nhận thông tin có lợi cho mình. Điều này khiến không ít người làm báo – đặc biệt là những người từng sống và làm nghề trong các xã hội độc đoán – cảm thấy quen thuộc đến lạnh người.
Bởi vì đó chính là cách mà báo chí ở nhiều quốc gia độc tài bị thuần hóa:
không cần đóng cửa tòa soạn – chỉ cần làm cho họ sợ.
Kết luận
Cuộc xung đột giữa MAGA và Fox News không phải là chuyện nội bộ phe bảo thủ. Nó là dấu hiệu của một cuộc tái cấu trúc quyền lực truyền thông, nơi báo chí bị buộc phải phục vụ chính trị, chứ không còn giám sát chính trị.
Khi ngay cả Fox News cũng bị coi là “chưa đủ trung thành”, câu hỏi không còn là ai đúng ai sai, mà là:
Nền báo chí Mỹ sẽ còn bao nhiêu không gian cho sự thật, khi trung lập bị coi là phản bội?