VietnamWeek | Phân tích
Một tiết lộ gây chấn động tại Washington vừa xuất hiện sau cuộc họp kín của Quốc hội Mỹ về chiến tranh với Iran.
Sau khi tham dự buổi briefing mật kéo dài hai giờ, Thượng nghị sĩ Chris Murphy cho biết kế hoạch chiến tranh của chính quyền Donald Trump “rời rạc và thiếu nhất quán hơn nhiều so với những gì công chúng được thông báo.”
Những gì Murphy tiết lộ – dù không thể nói chi tiết vì tính chất mật – đã đặt ra một câu hỏi cực kỳ quan trọng:
Mục tiêu thật sự của cuộc chiến này là gì?
Một cuộc chiến không nhằm phá hủy chương trình hạt nhân
Theo Murphy, điều gây bất ngờ nhất trong cuộc họp kín là mục tiêu chiến tranh không bao gồm việc phá hủy chương trình vũ khí hạt nhân của Iran.
Điều này trái ngược hoàn toàn với thông điệp mà Nhà Trắng nhiều lần đưa ra trước công chúng.
Trump đã nhiều lần khẳng định rằng các cuộc tấn công nhằm ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Nhưng trong cuộc họp kín với Quốc hội, các quan chức được cho là thừa nhận rằng không kích không thể tiêu diệt hoàn toàn vật liệu hạt nhân của Iran.
Điều đó có nghĩa mục tiêu chiến lược lớn nhất được tuyên bố công khai không thực sự nằm trong kế hoạch quân sự.
Cũng không nhằm thay đổi chế độ
Một điểm gây chú ý khác là chính quyền Mỹ cũng xác nhận rằng thay đổi chế độ tại Tehran không phải là mục tiêu của cuộc chiến.
Nếu vậy, chiến dịch quân sự – vốn có thể tiêu tốn hàng trăm tỷ USD và gây thương vong cho binh sĩ Mỹ – sẽ không dẫn đến việc thay đổi cấu trúc quyền lực của Iran.
Theo Murphy, điều này đặt ra một nghịch lý:
Mỹ có thể đánh bom Iran trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, nhưng cuối cùng chính quyền cứng rắn tại Tehran vẫn tiếp tục tồn tại.
Thậm chí, chiến tranh còn có thể làm các lực lượng chống Mỹ trong hệ thống chính trị Iran trở nên mạnh hơn.
Vậy mục tiêu thật sự là gì?
Theo những gì Murphy tiết lộ, mục tiêu chính của chiến dịch dường như là:
- phá hủy kho tên lửa của Iran
- tấn công tàu chiến
- phá hủy các nhà máy sản xuất drone.
Đây là những mục tiêu quân sự mang tính chiến thuật.
Nhưng vấn đề lớn nằm ở câu hỏi mà Murphy nói đã khiến nhiều quan chức lúng túng:
Điều gì xảy ra khi Iran tái sản xuất các vũ khí đó?
Không có câu trả lời rõ ràng.
Theo Murphy, gợi ý duy nhất là tiếp tục ném bom.
Điều này khiến chiến lược quân sự có nguy cơ biến thành một vòng lặp:
tấn công → Iran tái sản xuất → tấn công tiếp.
Một số nhà phân tích gọi đó là “chiến tranh vô tận.”
Eo biển Hormuz – điểm yếu lớn nhất
Một phần đáng lo ngại khác trong cuộc họp kín liên quan đến Strait of Hormuz.
Đây là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.
Murphy cho biết các quan chức Mỹ không có kế hoạch rõ ràng nếu Iran làm gián đoạn tuyến đường này.
Iran từ lâu đã cảnh báo rằng họ có thể:
- phong tỏa eo biển
- tấn công tàu chở dầu
- hoặc làm gián đoạn giao thông hàng hải.
Nếu điều đó xảy ra, giá dầu toàn cầu có thể tăng mạnh và gây ra một cú sốc kinh tế lớn.
Một cuộc chiến bắt đầu trước khi có chiến lược kết thúc
Những tiết lộ từ cuộc họp kín cho thấy một vấn đề quen thuộc trong nhiều cuộc chiến của Mỹ tại Trung Đông.
Chiến tranh có thể bắt đầu với mục tiêu rõ ràng trên giấy tờ, nhưng khi chiến sự leo thang, các mục tiêu đó trở nên mơ hồ.
Điều tương tự từng xảy ra tại:
- Iraq sau năm 2003
- Afghanistan trong cuộc chiến kéo dài hai thập kỷ.
Một chiến dịch quân sự có thể dễ dàng bắt đầu, nhưng việc xác định chiến thắng và kết thúc chiến tranh lại khó hơn rất nhiều.
Tranh cãi chính trị tại Washington
Những tiết lộ của Murphy phản ánh sự chia rẽ ngày càng sâu trong chính trường Mỹ.
Nhiều nghị sĩ cho rằng:
- Quốc hội chưa phê chuẩn rõ ràng cuộc chiến
- mục tiêu chiến lược chưa được xác định.
Điều này khiến cuộc chiến Iran trở thành một trong những cuộc xung đột gây tranh cãi nhất tại Washington trong nhiều năm qua.
Kết luận
Những gì được tiết lộ từ phòng họp mật của Quốc hội cho thấy một thực tế đáng lo ngại:
cuộc chiến có thể đã bắt đầu trước khi có một chiến lược kết thúc rõ ràng.
Nếu chiến dịch tiếp tục mà không có mục tiêu chiến thắng cụ thể, Mỹ có thể rơi vào một tình thế quen thuộc trong lịch sử Trung Đông:
một cuộc chiến kéo dài, tốn kém và khó thoát ra.
Và trong những cuộc chiến như vậy, câu hỏi quan trọng nhất luôn là:
ai thực sự đạt được điều mình muốn.