Chiến tranh Trung Đông : Iran bác bỏ kế hoạch đình chiến 15 điểm chấm dứt xung đột Mỹ đề xuất

0
5
Tổng thống Mỹ Donald Trump tai Nhà Trắng, Washington, Hoa Kỳ, ngày 24/03/2026. AP - Alex Brandon
Qua trung gian Pakistan, Iran đã nhận được kế hoạch 15 điểm do Hoa Kỳ đề xuất liên quan thỏa thuận ngừng bắn. Một quan chức tại Islamabad sáng nay 25/03/2026 xác nhận như trên trong bối cảnh Washington bắt đầu huy động lính dù đến Trung Đông. Teheran bác bỏ mọi đề nghị đàm phán và tiếp tục các đợt tấn công Israel cũng như các quốc gia Vùng Vịnh.

Hãng tin AP sáng nay, trích dẫn một quan một quan chức Pakistan xin được giấu tên, cho biết thêm, 5 trong số 15 điểm liên quan đến chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran. Đồng thời, Mỹ đòi Iran chấm dứt chính sách hỗ trợ các lực lượng « ủy nhiệm trong khu vực » như Hezbollah tại Liban hay Hamas trên dải Gaza. Kế hoạch của Washington đương nhiên đòi Teheran ngừng phong tỏa eo biển Hormuz, ngăn chặn giao thông hàng hải và nhất là ngừng tấn công Israel cũng như các cơ sở hạ tầng của các nước trong Vùng Vịnh.

Đổi lại, Hoa Kỳ cam kết nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự. Theo lời một giới chức Ai Cập và cũng là một bên đang nỗ lực đóng vai trò trung gian hòa giải, kế hoạch 15 điểm này về thực chất là « một thỏa thuận toàn diện » để chấm dứt xung đột.

Hãng tin AP còn nêu khả năng một cuộc đàm phán đầu tiên, sẽ diễn ra tại Islamabad, thủ đô Pakistan. Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ đã chọn đúng người để đàm phán về kế hoạch 15 điểm mà Nhà Trắng đề nghị.

Iran bác bỏ khả năng đàm phán

Tại Teheran phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Iran Esmaeil Baghaei lập tức bác bỏ khả năng đàm phán với Washington khi cho rằng « không thể có đối thoại » giữa hai bên, đồng thời Iran đã « có một kinh nghiệm rất tệ đối với ngành ngoại giao của Hoa Kỳ ».

Thông tín viên RFI Siavosh Ghazi từ Teheran cho biết thêm :

« Về mặt chính thức, đây là một sự phủ nhận hoàn toàn. Không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với người Mỹ. Phát ngôn viên Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng thậm chí cho rằng Mỹ đang độc thoại với chính bản thân mình chứ không phải là nói chuyện với Iran.

Quan chức này bồi thêm ‘đừng gọi thất bại của các vị là thỏa thuận hay đàm phán với Teheran. Nên biết rằng các vị sẽ không có khả năng đầu tư vào khu vực này nữa và cũng sẽ không bao giờ trông thấy giá dầu trở lại mức cũ như (như trước chiến tranh)’.

Nói cách khác đây là một quan điểm rất cứng rắn và kèm theo đó là các đợt oanh kích mà Iran đã tiến hành suốt đêm qua nhắm vào Israel cũng như nhiều căn cứ của Mỹ trong khu vực, từ Jordanie ; Erbin, thủ phủ vùng Kurdistan tại Irak, thủ đô Bagdad đến các mục tiêu ở Kuwait và Ả Rập Xê Út.

Một đợt tấn công mới đã diễn ra sáng nay như để nhấn mạnh rằng Iran giữ nguyên lập trường cứng rắn không cúi đầu trước những đòi hỏi của Mỹ. Ngược lại để chấm dứt xung đột, chính Hoa Kỳ phải chấp nhận những đòi hỏi của Iran, trong đó bao gồm cả điều khoản bồi thường 200 tỷ đô la do chiến tranh gây ra, cũng như đòi hỏi sẽ không bao giờ tái diễn các cuộc tấn công nhắm vào Iran ».

Vì sao Pakistan đề nghị làm trung gian hòa giải ?

Về phía Islamabad, thủ tướng Shehbaz Sharif, trên mạng xã hội X, ngày 24/03/2026, cho biết, Pakistan sẵn sàng đón tiếp các vòng đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, đồng thời nhấn mạnh Islamabad ủng hộ hoàn toàn các nỗ lực theo đuổi đối thoại nhằm chấm dứt xung đột.

Trước đó, thủ tướng Pakistan có cuộc trao đổi với tổng thống Iran Massoud Pezeshkian, trong khi tổng thống Mỹ điện đàm với lãnh đạo quân đội Pakistan. Vì sao Pakistan có thể là một bên trung gian hòa giải cho Mỹ và Iran ? Nhà nghiên cứu Jean-Luc Racine, giám đốc nghiên cứu danh dự tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS), trả lời RFI Pháp ngữ, giải thích :

« Pakistan có lợi ích nếu như tình hình được lắng xuống. Trên bình diện kinh tế, nước này hiện đang trong tình trạng kinh tế khá phức tạp. Pakistan nằm trong số các nước bị tác động nặng nề nhất do việc đóng cửa eo biển Hormuz, đến mức chính phủ Pakistan phải thông báo chính sách thắt lưng buộc bụng cách nay khoảng chục ngày.

Về mặt địa chính trị, Pakistan chẳng được lợi gì nếu xảy ra xung đột trực tiếp giữa Iran và Ả Rập Xê Út. Bởi vì, Islamabad và Riyad đã ký kết một thỏa thuận quốc phòng cách nay vài tháng, điều này có nghĩa là nếu chiến tranh giữa Iran và Ả Rập Xê Út thực sự nổ ra, về nguyên tắc, Pakistan sẽ phải hậu thuẫn đồng minh Ả Rập Xê Út.

Nhưng trong mọi trường hợp, việc đóng vai trò trung gian sẽ nâng cao vị thế ngoại giao của Pakistan, một cơ hội tốt cần phải nắm lấy. »