Thông tin từ ABC News cho thấy quy mô và chi phí của chiến dịch quân sự Mỹ mang tên Operation Epic Fury đang gây nhiều lo ngại trong giới phân tích. Theo ước tính của Center for Strategic and International Studies, bốn ngày đầu tiên của chiến dịch đã tiêu tốn khoảng 3,7 tỷ USD, tương đương 891 triệu USD mỗi ngày.
Con số này đặc biệt đáng chú ý vì nó phản ánh mức độ tiêu hao vũ khí công nghệ cao với cường độ rất lớn ngay từ tuần đầu của cuộc chiến.
Vì sao chi phí tăng quá nhanh?
Nguyên nhân chính nằm ở cường độ tấn công ban đầu.
Theo báo cáo, Mỹ đã sử dụng khoảng 2.000 loại đạn chính xác (precision munitions) để tấn công các mục tiêu tại Iran.
Trong số đó có:
- tên lửa hành trình Tomahawk cruise missile (giá hơn 2 triệu USD mỗi quả)
- bom dẫn đường chính xác
- các loại vũ khí tấn công tầm xa phóng từ tàu chiến và máy bay
Ngoài chi phí vũ khí, tổn thất thiết bị cũng góp phần làm tăng chi phí chiến tranh. Báo cáo cho biết ba máy bay chiến đấu F-15 fighter jet đã bị mất do sự cố “friendly fire” tại Kuwait, mỗi chiếc trị giá khoảng 31 triệu USD.
Chỉ riêng tổn thất này đã tương đương gần 100 triệu USD.
Bài toán lớn: nguồn đạn dược công nghệ cao
Một yếu tố quan trọng ít được nhắc tới là tốc độ tiêu hao kho vũ khí chính xác của Mỹ.
Trong các cuộc chiến hiện đại, các loại vũ khí chính xác như:
- Tomahawk
- JASSM
- JDAM
- HIMARS
được sản xuất với số lượng tương đối hạn chế và cần thời gian dài để bổ sung.
Nếu một cuộc chiến cường độ cao kéo dài nhiều tuần, kho dự trữ của Mỹ có thể bị tiêu hao nhanh hơn dự kiến.
Đây có thể là lý do khiến Tổng thống Donald Trump reportedly triệu tập các giám đốc công ty sản xuất vũ khí để thảo luận về việc tăng tốc sản xuất.
Mỹ có thể duy trì cuộc chiến một mình?
Câu hỏi lớn là liệu Washington có thể duy trì chiến dịch quân sự mà không có sự hỗ trợ mạnh từ các đồng minh.
Trong các cuộc chiến gần đây, Mỹ hiếm khi chiến đấu hoàn toàn đơn độc.
Ví dụ:
- Chiến tranh Iraq 2003 có liên minh hơn 30 quốc gia
- Chiến dịch chống ISIS có liên minh hơn 60 nước
- Ukraine được hỗ trợ vũ khí từ NATO
Trong khi đó, cuộc chiến Iran hiện nay có nguy cơ trở thành một chiến dịch do Mỹ và Israel dẫn đầu với sự hỗ trợ hạn chế từ các đồng minh khác.
Iran chuẩn bị cho chiến tranh dài hạn
Một yếu tố khiến bài toán trở nên khó khăn hơn là chiến lược của Iran.
Tehran đã tuyên bố từ chối đàm phán và sẵn sàng chiến đấu lâu dài.
Khác với nhiều quốc gia nhỏ, Iran có:
- lãnh thổ rộng lớn
- lực lượng tên lửa đáng kể
- mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực
Chiến lược của Tehran có thể là kéo dài chiến tranh để làm cạn kiệt nguồn lực của đối thủ.
Trong lịch sử Trung Đông, chiến tranh kéo dài thường mang lại lợi thế cho bên có khả năng chịu đựng lâu hơn.
Nguy cơ chiến tranh tiêu hao
Nếu cuộc chiến tiếp tục với cường độ hiện nay, nó có thể biến thành một cuộc chiến tiêu hao tốn kém.
Một số hệ quả có thể xảy ra:
- chi phí quân sự tăng nhanh
- kho vũ khí chính xác bị tiêu hao
- áp lực chính trị trong nước Mỹ tăng lên
- thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động
Ngay cả với nền kinh tế lớn nhất thế giới, một cuộc chiến kéo dài với chi phí hàng tỷ USD mỗi tuần vẫn là một gánh nặng đáng kể.
Kết luận
Những con số ban đầu từ Operation Epic Fury cho thấy chiến tranh hiện đại không chỉ được quyết định bởi sức mạnh quân sự mà còn bởi khả năng duy trì nguồn lực kinh tế và công nghiệp.
Nếu Iran thực sự theo đuổi chiến lược kéo dài xung đột, Washington có thể phải đối mặt với một lựa chọn khó khăn:
- tăng cường chiến dịch để kết thúc chiến tranh nhanh chóng
- hoặc chuẩn bị cho một cuộc xung đột dài hạn với chi phí ngày càng lớn.
Trong lịch sử quân sự, nhiều cường quốc đã thắng các trận đánh lớn nhưng thua trong cuộc chiến tiêu hao kéo dài.