Campuchia không có hiệp ước dẫn độ chính thức với Mỹ, trong khi quan hệ với Trung Quốc rất chặt chẽ (Trung Quốc là nhà đầu tư lớn nhất và đối tác chính trị). Việc dẫn độ theo yêu cầu Bắc Kinh được mô tả là “hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia” sau nhiều tháng điều tra chung. Các chuyên gia như Jacob Daniel Sims (Harvard Asia Center) nhận định đây là “lối thoát ít rủi ro nhất” cho Campuchia:
- Giảm áp lực quốc tế từ Mỹ-Anh (đã gây khó khăn lớn sau lệnh trừng phạt tháng 10/2025).
- Tránh đưa Chen Zhi ra tòa Mỹ – nơi vụ việc có thể làm lộ thêm chi tiết nhạy cảm về mối quan hệ giữa giới kinh doanh Campuchia và chính quyền (Chen từng là cố vấn Bộ Nội vụ, nhận danh hiệu “Neak Oknha” và gần gũi với gia đình Hun Sen).
- Phù hợp với lợi ích Trung Quốc: Bắc Kinh muốn xử lý nội bộ, đặc biệt khi nạn nhân chủ yếu là công dân Trung Quốc và các hoạt động nhắm vào thị trường nội địa.
Chen Zhi và mối liên hệ với Hun Sen: Lý do “lộng hành” và vai trò trong xung đột biên giới Campuchia-Thái Lan
Chen Zhi (Trần Chí), ông trùm bị cáo buộc điều hành mạng lưới lừa đảo trực tuyến lớn nhất châu Á qua Prince Group, đã có mối quan hệ chặt chẽ với giới lãnh đạo Campuchia, đặc biệt là cựu Thủ tướng Hun Sen và con trai ông – Thủ tướng hiện tại Hun Manet. Nhiều nguồn tin uy tín từ Mỹ, Anh, BBC, CNN và các báo châu Á xác nhận Chen Zhi từng giữ vai trò cố vấn cá nhân cho Hun Sen và Hun Manet, đồng thời được phong danh hiệu “Neak Oknha” (doanh nhân nổi bật) – một vinh dự cao cấp đòi hỏi đóng góp lớn cho nhà nước.
- Chen Zhi được bổ nhiệm làm cố vấn chính thức cho Bộ trưởng Nội vụ từ năm 2017, sau đó là cố vấn cho Hun Sen (và tham gia đoàn tháp tùng Hun Sen đến Cuba năm 2022 với hộ chiếu ngoại giao).
- Ông còn là đối tác kinh doanh với con trai một số quan chức cấp cao, và Prince Group được mô tả là “một phần nhúng sâu vào nhà nước Campuchia” (theo các chuyên gia tội phạm xuyên quốc gia).
Mối quan hệ này giúp Chen Zhi và các hoạt động của Prince Group (bao gồm các trung tâm lừa đảo – scam compounds) hoạt động tương đối “lộng hành” trong nhiều năm, dù bị cáo buộc buôn người, lao động cưỡng bức, tra tấn và lừa đảo hàng tỷ USD (chủ yếu kiểu “pig butchering” – lừa tình + đầu tư giả). Các chuyên gia cho rằng sự bảo kê từ giới tinh hoa chính trị Campuchia (bao gồm Hun Sen) là yếu tố then chốt, giúp các trung tâm này tồn tại mà không bị đàn áp mạnh mẽ, dù nạn nhân bao gồm hàng nghìn công dân Thái Lan, Trung Quốc và các nước khác.
Cuối năm 2025, căng thẳng biên giới giữa Campuchia và Thái Lan leo thang thành xung đột vũ trang kéo dài (từ tháng 7 đến tháng 12/2025), xuất phát từ tranh chấp lãnh thổ lâu năm quanh các đền cổ như Preah Vihear. Tuy nhiên, Thái Lan đã công khai tái định khung cuộc chiến này thành “cuộc chiến chống quân đội lừa đảo” (war against the scam army). Lực lượng Không quân Thái Lan (RTAF) đã triển khai F-16 và Gripen thực hiện nhiều đợt không kích vào các mục tiêu bên trong lãnh thổ Campuchia, bao gồm:
- Các tòa nhà casino và phức hợp gần biên giới (như ở Poipet, O’Smach, Pursat, Banteay Meanchey).
- Thái Lan khẳng định nhiều mục tiêu là “trung tâm lừa đảo” (scam compounds) kiêm căn cứ quân sự của Campuchia, dùng để chứa drone, rocket và vũ khí.
Các cuộc tấn công này đã phá hủy ít nhất 5-10 tòa nhà casino/complex nghi ngờ chứa scam centers, gây thiệt hại lớn và làm hàng trăm nghìn dân thường phải di tản. Nhiều nguồn tin (NYT, Bloomberg, Nikkei Asia) cho biết các tòa nhà bị nhắm đến thường là nơi lao động bị buôn người (bao gồm công dân Thái Lan) bị giam giữ để thực hiện lừa đảo. Thái Lan dùng lý do này để biện minh cho các cuộc không kích, dù Campuchia bác bỏ và cáo buộc vi phạm chủ quyền.
Mặc dù không có bằng chứng trực tiếp các tòa nhà bị F-16 tấn công thuộc Prince Group (tập trung chủ yếu ở nội địa Campuchia), nhưng xung đột biên giới đã làm nổi bật ngành công nghiệp lừa đảo – mà Prince Group bị Mỹ cáo buộc là một trong những tổ chức lớn nhất. Các cuộc không kích được xem là phần của áp lực quốc tế (Mỹ, Anh, Thái Lan, Trung Quốc) buộc Campuchia phải triệt phá scam centers. Cuối cùng, chính áp lực từ xung đột này (cùng với trừng phạt quốc tế) đã góp phần dẫn đến việc Campuchia thu hồi quốc tịch Chen Zhi (tháng 12/2025) và dẫn độ ông về Trung Quốc (tháng 1/2026).Vụ việc cho thấy ngành lừa đảo Đông Nam Á không chỉ là tội phạm mà còn gắn chặt với chính trị và xung đột biên giới. Sau khi Chen Zhi bị dẫn độ, Hun Sen đã ra tuyên bố gián tiếp “tách rời” (không bảo vệ kẻ phạm pháp dù địa vị cao), đánh dấu sự thay đổi lớn dưới áp lực đa phương.