Những câu hỏi từ việc FED nâng lãi suất và phản ứng của Việt Nam (Kỳ 1)

0
0

 

Fed tăng lãi suất liên bang sau 7 năm

Vào ngày 17/12, Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định nâng lãi suất lần đầu tiên đúng 7 năm sau khi hạ lãi suất này về khoảng 0-0,25% để đối phó với cuộc suy thoái kinh tế sâu nhất kể từ thời hậu chiến tranh thế giới thứ hai. Ủy ban thị trường mở (FOMC) đã nhất trí nâng khoảng mục tiêu cho lãi suất liên bang từ mức 0 – 0,25% lên 0,25 – 0,5%. FOMC cũng dự báo đến cuối năm 2016, lãi suất sẽ ở mức khoảng 1,375%, tức trong năm tới sẽ có thêm 4 lần tăng lãi suất, mỗi lần tăng 0,25%.

Tại sao lãi suất của Mỹ được giữ ở mức thấp lâu đến vậy?

Từ năm 2007 đến 2009, kinh tế Mỹ đã suy sụp vì thị trường nhà đất và hệ thống ngân hàng sụp đổ. Fed đã thực hiện nhiệm vụ ngăn chặn nền kinh tế rơi vào một cuộc Đại suy thoái khác, trong đó cách mà Fed chọn là giảm chi phí đi vay xuống mức thấp kỷ lục.

Kinh tế Mỹ đã sẵn sàng cho việc nâng lãi suất?

Đó là câu hỏi trị giá hàng nghìn tỷ USD với muôn vàn lựa chọn. Đối với những người lạc quan, Mỹ đã thành công trong việc tạo ra sự phục hồi đáng kể của nền kinh tế, giúp Mỹ “sáng chói” so với nhiều nền kinh tế khác. Họ cho rằng lãi suất tăng thêm 0,25% sẽ mang theo những tác động tiêu cực, nhưng đó là sự hi sinh đúng đắn để Fed đón đầu lạm phát. Còn những người hoài nghi cảnh báo rằng lạm phát vẫn ở mức rất thấp và hành động của Fed có nguy cơ khiến thị trường toàn cầu chao đảo, đồng thời Fed cũng sẽ đẩy đồng USD tăng vọt nếu nâng lãi suất quá sớm.

Lãi suất sẽ tăng nhanh hay chậm?

Fed đã nhiều lần khẳng định lãi suất sẽ không tăng quá nhanh. Một trong những “câu thần chú” đã được Chủ tịch Janet Yellen đưa ra hồi đầu năm nay là lãi suất sẽ được nâng lên từ từ. Theo dự báo, lần tăng đầu tiên sẽ chỉ ở mức 0,25% và cuối cùng lãi suất sẽ chỉ ở mức chưa đến 3%.

Lãi suất sẽ trở lại mức trước khủng hoảng?

Theo dự báo của chính các quan chức Fed, trong tương lai gần câu trả lời là không. Fed tin rằng tăng lãi suất là phù hợp với sự ổn định trong tăng trưởng kinh tế, đồng thời giá cả được dự báo sẽ tăng dần lên sau khi chịu tác động của khủng hoảng. Ở thời kỳ sau khủng hoảng như hiện nay, Fed cần phải đi trước một bước.

Fed tăng lãi suất sẽ ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế thế giới?

Điều chỉnh lãi suất liên bang – lãi suất mà các ngân hàng áp dụng cho các khoản vay ngắn hạn trên thị trường liên ngân hàng – sẽ ảnh hưởng đến các loại lãi suất ngắn hạn khác mà các hộ gia đình và doanh nghiệp phải trả.

Động thái này cũng tác động lên cả các lãi suất dài hạn, bao gồm các khoản vay thế chấp và trái phiếu doanh nghiệp. Những thay đổi này cũng ảnh hưởng đến giá tài sản, trong đó có thị trường chứng khoán.

Lãi suất ảnh hưởng như thế nào đến tài chính cá nhân?

Lãu suất ngắn hạn tăng tác động tích cực đến những người tiết kiệm vì thu được nhiều lãi hơn từ tiền gửi trong ngân hàng. Tuy nhiên, một loạt lãi suất sẽ tăng lên, trong đó có các khoản vay mua nhà, mua xe hơi, lãi suất thẻ tín dụng…

Các nhà đầu tư sẽ phản ứng như thế nào?

Đây là câu hỏi nóng nhất và được quan tâm nhiều nhất trong những ngày này. Một số người cho rằng Fed đã đưa ra những tín hiệu rõ ràng đến mức các thị trường đã chuẩn bị kỹ lưỡng. Tuy nhiên một số người lo sợ biến động sẽ là điều không thể tránh khỏi.

Bất ổn ở Trung Quốc ảnh hưởng như thế nào đến quyết định của Fed?

Về lý thuyết, các quyết định về lãi suất của Fed được đưa ra dựa trên những đánh giá về kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, vì các nền kinh tế mới nổi chiếm 39% GDP toàn cầu (doanh nghĩa) và tỷ lệ lên đến 52% nếu tính theo ngang giá sức mua, chính sách tiền tệ của Fed sẽ gây ra rủi ro lớn đối với lực cầu trên toàn cầu và sau đó sẽ tác động ngược lại đến kinh tế Mỹ.

Logic này đặc biệt đúng với Trung Quốc. Fed tăng lãi suất khiến các tài sản USD hấp dẫn hơn so với nhân dân tệ, do đó dòng vốn sẽ chảy ra khỏi Trung Quốc và nước này sẽ không còn nhiều nguồn lực để đầu tư vào trái phiếu Mỹ.

Tất cả các NHTW lớn trên khắp thế giới đều đang rục rịch tăng lãi suất?

Không, NHTW Anh được dự báo sẽ theo bước Fed và nâng lãi suất. Tuy nhiên, vì xu hướng dài hạn của giá dầu là ở mức thấp, kéo theo lạm phát thấp, nhiều NHTW sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ hơn nữa và đặc biệt là mở rộng các gói nới lỏng định lượng.

Chủ tịch NHTW châu Âu Mario Draghi mới đây đã “dọn đường” cho việc mở rộng QE và Nhật Bản cũng làm điều tương tự để đưa lạm phát đến mức mục tiêu. NHTW Trung Quốc cũng có thể cắt giảm lãi suất hơn nữa để kích thích tăng trưởng.

LPBResearch tổng hợp