Hồ Thiên Nga của người Trung Quốc "làm mưa làm gió" ở trời Âu

Mỗi khi có điều kiện và cơ hội quảng bá văn hoá, văn nghệ ở bất kì quốc gia nào ngoài lãnh thổ, đã bao giờ chúng ta nghĩ đến một chi tiết nhỏ, rất nhỏ, là mang thêm tờ rơi, thông tin quảng bá hình ảnh và du lịch?

Hồ Thiên Nga của người Trung Quốc

Tôi đã được bạn tặng một niềm vui bất ngờ là lần đầu tiên xem live vở kịch múa ballet của P.I. Tchaikovsky Hồ Thiên Nga, "vở ballet của các vở ballet", dựa trên nghệ thuật tạp kĩ Trung Quốc.

Hồ Thiên Nga nguyên bản gốc của Tchaikovsky vào năm 1877 là một vở nhạc vũ kịch: đẹp, lãng mạn, dịu dàng, quyến rũ và cảm động về tình yêu nhưng cũng đầy kịch tính và sóng gió khi truyền tải niềm tin và ước mơ của con người về tình yêu tuyệt đối trong một thế giới có đầy cám dỗ, một thế giới mà thật hay giả, trắng hay đen thật gần nhau và cũng thật khó phân biệt. Đỉnh điểm bi tráng là cái chết của công chúa thiên nga...

Hồ Thiên Nga phiên bản đậm màu sắc Trung Quốc đang làm mưa làm gió ở châu Âu giữ nguyên nét mềm mại của múa ballet cổ điển nhưng vẫn tạo ra sự khác biệt nhờ ứng dụng sáng tạo phục trang và các hình thức biểu diễn như uốn dẻo, nhào lộn trên không, ảo thuật, tung hứng... vốn là thế mạnh của Trung Quốc.

Phiên bản của người Trung Quốc toả sáng nhờ khả năng biểu diễn chưa từng có tiền lệ trên thế giới. Kết quả này khó có thể thể đạt được nếu thiếu sự khổ luyện cật lực, sự kiên trì và tình yêu, niềm say mê của người nghệ sĩ dành cho ánh đèn sân khấu cũng như khán giả của họ.

Hồ Thiên Nga Trung Quốc do Đoàn nghệ thuật tạp kĩ Quảng Châu trình diễn

Để không đi vào lối mòn, khi diễn vở nhạc vũ kịch bất hủ này, các sân khấu ballet thế giới đã có nhiều cải biên đầy sáng tạo mang yếu tố hài hước và rất thành công trong việc hút khán giả đại chúng.

Ví như đoàn kịch múa tại New York Les ballets Trockauero de Monte Carlo chuyên các vũ công nam vào vai thiên nga đã trở nên nổi tiếng với màn múa 4 thiên nga hậu đậu Pas de Quatre hay cảnh thiên nga giãy chết nhưng lại gây cười với những chiếc lông vũ bay lả tả trên sân khấu...

Còn phiên bản Hồ Thiên Nga do Đoàn nghệ thuật tạp kĩ Quảng Châu cải biên nguyên tác để xây dựng một kết thúc có hậu và đưa vào tình tiết mang nhiều yếu tố gây cười mà vẫn hợp lí như vũ công nam giả thiên nga...

Hành trình hoàng tử đi tìm nữ chúa thiên nga qua các vùng đất như Trung Quốc, Thái Lan, Ai Cập giúp cho vở kịch dễ đưa vào các màn xiếc đặc trưng châu Á vốn luôn xa lạ và hấp dẫn đối với phần còn lại của thế giới như nhào lộn, tung hứng... Thay cho màn múa 4 thiên nga con Pas de Quatre, màn múa 4 chú ếch vui nhộn nhảy múa trong tư thế trồng cây chuối là một điểm nhấn ấn tượng và sáng tạo, rất được yêu thích dù biểu diễn ở bất kì đâu. Ngay ở Trung Quốc, sau buổi công diễn đầu tiên năm 2005 tại Thượng Hải, từ đó đến nay các suât diễn luôn cháy vé.

Vì kịch bản là thiên nga không thể chết còn hoàng tử thì vạn tuế, trên sân khấu, những chiếc đèn lồng đỏ treo cao tạo khung cảnh huyền hoặc Trung Hoa làm nền cho đám cưới tưng bừng của hoàng tử Siegfried, vốn là một cái tên Đức và nữ chúa thiên nga Odetta, vốn là một cái tên Pháp.

Tchaikovsky viết ra những nốt nhạc Hồ Thiên Nga say đắm bao thế hệ là người Nga còn người chỉnh nhạc cho buổi biểu diễn hôm đó là một người Đức gốc Ba Lan. Trong sân vận động Eissport Olympia Zentrum nơi công diễn, giữa hang nghìn khán giả người Áo còn có một người Việt là tôi khi ấy lẩm nhẩm theo nhạc Tchaikovsky Hồ Thiên Nga lời Việt của nhạc sĩ Dương Thụ:

Hãy ngước nhìn xem từ trên cao xanh lũ chim trời,

đang vỗ cánh đi tìm nơi nắng ấm xa vời và bay mãi về đâu....

Và anh ra đi, làm sao giữ anh được, làm sao giữ anh được,

Tình yêu cũng như là những là những bài tình ca,

Thoáng bay theo cơn gió trưa hè, tan theo sóng xô bờ...

Quảng bá hình ảnh đất nước

Nghệ thuật không biên giới có sức truyền tải mạnh mẽ và lay động trái tim  sâu sắc, chính trị không thể làm được, quyền lực cũng không thể làm được. Không một từ tiếng Trung nào được phát âm nhưng tôi dám chắc những người tham dự buổi biểu diễn không thể không có cái nhìn khác về con người và văn hoá của một nước Trung Quốc đang lên.

Tan buổi biểu diễn, nhiều người xếp hàng dài nhẫn nại chờ lấy tờ rơi giới thiệu du lịch Trung Quốc. Sẽ có bao nhiêu người trong số hàng nghìn người xem biểu diễn này đi du lịch Trung Quốc? Con số đó sẽ là không nhỏ.

Trung Quốc là 1 trong 5 quốc gia  thu hút khách du lịch nhiều nhất trên thế giới và rõ ràng có thể nhìn thấy chính sách chuyên nghiệp của họ trong quảng bá văn hoá nghệ thuật kết hợp du lịch ngay từ buổi biểu diễn này. Một hình thức tiếp thị  không lời mà quá hiệu quả và ít tốn kém.

Tôi có theo dõi rất nhiều thông tin nói về việc Việt Nam chưa được đầu tư nhiều để quảng bá hình ảnh du lịch và văn hoá... Quảng cáo để thu hút khách du lịch trên các phương tiện thông tin đại chúng ở nước ngoài là một hoạt động thậm phần tốn kém. Vậy mỗi khi có điều kiện và cơ hội quảng bá văn hoá, văn nghệ ở bất kì quốc gia nào ngoài lãnh thổ, đã bao giờ chúng ta nghĩ đến một chi tiết nhỏ, rất nhỏ, là mang thêm tờ rơi, thông tin quảng bá hình ảnh và du lịch?

Xem ra đây cũng là điều đáng học!