Loay hoay với giấc mơ "thành phố xanh"
Một kiến trúc sư trẻ mặn mà với giấc mơ xanh của Hà Nội tâm tư: chỉ cần thành phố cung cấp dữ liệu sử dụng đất đai, định hướng quy hoạch - thì những công dân tương lai của thành phố Xanh sẽ cống hiến những sáng tạo đột phá.
LTS: Nhân theo dõi bài phỏng vấn GSTSKH Phạm Ngọc Đăng Chủ tịch Hội Môi trường Xây dựng Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) với báo giới, KTS gửi tới Tuần Việt Nam đôi điều băn khoăn về kế hoạch thực hiện giấc mơ thành phố xanh.
Năm Quốc tế Thanh niên, để hướng sự chú ý của thanh niên - những chủ nhân của thế kỷ 21, UNESCO phối hợp với Hội KTS Quốc tế (UIA) tổ chức cuộc thi "Nhà ở ngày mai" dành cho KTS dưới 35 tuổi. Có 72 quốc gia chọn lựa phương án tốt nhất để gửi dự thi.
Chủ đề "nhà ở và môi trường - khoa học kỹ thuật phục vụ con người tại nhà của mình"... Có lẽ vì xuất phát từ nhiều bối cảnh xã hội khác biệt nên hình dung về tương lai của nhiều thí sinh cũng khác nhau. Có đồ án hoàn toàn không tưởng- lãng mạn, nhưng không ít những đề xuất rất thực tiễn. Môi trường đào tạo khác biệt đã tạo nên có sự độc lập về trí tuệ, tuy vậy họ đều nhận thức rõ và có khả năng giải quyết vấn đề thực tại đối mặt.
Có 2 ví dụ đại diện: Nhật Bản với "Cộng đồng nông nghiệp ngoại thành". Một phức hợp công nông nghiệp liên hệ với nhau qua "hành lang tập thể" tầng 1, các tầng trên là nhà ở. Có khu chăn nuôi gia cầm và giun đất, các bể nuôi tảo và bèo, chung quanh là vườn cây. Năng lượng cung cấp bởi mặt trời và sinh khí. Cộng đồng có học viện đào tạo và những khu vực dành cho người dân đô thị đến làm nghề nông trong dịp cuối tuần hay ngày nghỉ.
Việt Nam đưa ra mô hình "Làng trồng hoa ven hồ "- Kỹ thuật hiện đại áp dụng là việc sử dụng nhà kính và năng lượng địa nhiệt. Mỗi ngôi nhà dùng làm nhà ở và một đơn vị sản xuất. Tầng mái là nơi sử dụng pin mặt trời để xử lý giống hay bảo quản hoa tươi, tầng trệt để thoáng cho sân vườn và không gian kết nối các hoạt động công cộng. Người trồng hoa vẫn sống trên mảnh đất của mình và duy trì tốt các hoạt động văn hoá xã hội theo truyền thống lâu đời.
Những ý tưởng này có gì mới?- hoàn toàn không vì trên internet hôm nay vô số mô hình tân tiến hơn. Có điều những phương án này trình bày cách đây ¼ thế kỷ , lúc ấy đường phố Hà Nội tràn ngập xe đạp, tất cả mọi ngưòi đến nơi làm việc cùng với cặp lồng cơm, ở ngăn thức ăn: thịt cá vẫn là thứ xa xỉ - đó là khoảng năm 1985.
 |
Giấc mộng "Vượt vũ môn"
Nhờ ý tưởng " Hành lang Xanh", ưu tiên 70% diện tích đất đai cây xanh , vẽ ra hàng ngàn Ha mặt nước - liên danh tư vấn PPJ đã được lựa chọn làm tư vấn quy hoạch Hà Nội, ý tưởng này có giá trị tương đương tích cổ "vượt vũ môn" của một chú cá chép.
Thành viên chính của PPJ là PoscoE&C - Thương hiệu Posco có từ 1968 được biết đến là nhà sản xuất thép khổng lồ Hàn Quốc. Tại VN, tập đoàn xông xáo các dự án đóng tàu, nấu thép. Hà Nội từ năm 2006 đã biết Posco E&C qua dự án BĐS tại An Khánh; Năm 2007 trên nền ruộng lúa, trâu bò đang gặm cỏ Đồng Trúc, Ngọc Liệp, họ đã vẽ nên một viễn cảnh đô thị lộng lẫy mấy tỷ USD.
Trưởng thành sau mấy mươi năm nấu thép, vài năm chuyển sang kinh doanh BĐS, nay lại được vinh dự thủ bút, vẽ ra cái tương lai của Hà Nội có lịch sử 1.000 năm văn hiến - Trong phương án C do PPJ đề xuất (tại báo cáo lần 3) đã thấy loại bỏ cái siêu dự án BĐS nhiều tỷ USD vì nó nằm lọt trong cái "Hành lang Xanh" quý giá - Sự can đảm này cũng giá trị như sự vượt lên chính mình của Posco E&C.
Năm 2009, Hà Nội cũng làm nhiều việc nức lòng: đầu năm dừng xây dựng khách sạn trong công viên, giữa năm thì hàng loạt các văn bản chỉ đạo kiên quyết bảo vệ môi trường cảnh quan cây xanh sông hồ Hà Nội, cả năm không ngừng nghỉ bàn thảo xử lý ô nhiễm môi trường sông Tô, sông Nhuệ và nạo vét sông Đáy.
Từ một TP có hàng vạn cư dân vét bùn nơi ao tù nước đọng làm vườn hoa, rồi một thời mải mê với liên doanh liên kết mà xắn đất công viên làm văn phòng khách sạn (năm 2006-2007 còn dự định đồng loạt xây KS nhà hàng trong công viên)... Giờ đây, cả TP lại dấy lên các hoạt động bảo vệ môi trường. Trong quy hoạch thì ưu tiên diện tích làm "Vành đai Xanh sông Nhuệ" rồi "Hành lang Xanh sông Tích sông Đáy"... Tương lai thành phố Xanh phát triển bền vững ngày một rõ nét.
 |
Tương lai thuộc về thế hệ trẻ
Tại cuộc báo cáo quy hoạch lần 3, thay vì phải nhận xét đồ án, một nhà giáo già nhắn nhủ: "Chúng tôi giờ 70-80 tuổi, bản quy hoạch cho 20-40 năm tới, không chỉ chúng tôi mà nhiều vị trẻ hơn đang ngồi đây cũng không có cơ hội nhìn thấy Hà Nội đến 2030 tầm nhìn 2050. Vậy nên bản quy hoạch này chính là tương lai của các thế hệ trẻ Thủ đô, hãy dành cho họ cơ hội tham gia đóng góp".
Nhiều thế hệ thanh niên Hà Nội có quyền tự hào vì đã đem sức lực, nhiệt tình tuổi trẻ xây dựng Thủ đô. Họ có khả năng đóng góp nhiều hơn vào sự nghiệp xây dựng thành phố xanh mơ ước.
Tuy vậy dường như đây đó vẫn còn những trở ngại làm hạn chế nhiệt tình đóng góp xây dựng Thủ đô của các công dân (đặc biệt là các bạn trẻ), đó là thông tin thực trạng quản lý thành phố tiếp cận rất khó khăn, trong khi hạ tầng vật lý của công nghệ thông tin thành phố được nhìn nhận tương đối hoàn chỉnh.
Một kiến trúc sư trẻ mặn mà với giấc mơ xanh của Hà Nội tâm tư: chỉ cần thành phố cung cấp dữ liệu sử dụng đất đai, định hướng quy hoạch - thì những những công dân tương lai của thành phố Xanh sẽ cống hiến những sáng tạo đột phá - Họ mong muốn xây dựng tương lai bằng bàn tay và cả trái tim với khối óc minh mẫn, chứ không chỉ là vẽ ra con cá "vượt vũ môn " trong một cuộc giải trí ồn ào.
Bài viết sử dụng tài liệu " Thông tin UNESCO" số tháng 4-1985, Báo cáo QH lần3 - Cung cấp bới Hanoidata.