Báo chí cổ súy – khái niệm mới

Báo chí cổ súy, trong nghĩa thuần túy nhất của nó, gần như thờ ơ với lợi nhuận. Loại báo chí này không quan tâm tới lợi nhuận. Nó quan tâm tới ảnh hưởng của mình.

Nhiều cơ quan báo chí cổ súy có ảnh hưởng lớn lại là những doanh nghiệp thua lỗ, hoặc khá lắm thì cũng chỉ đạt mức lợi nhuận vừa đủ bù lỗ. Ví dụ, tờ Nation, Weekly Standard, New Republic, National Review, American Prospect, và các cơ quan báo chí cổ súy tương tự không bao giờ được ai đó xem là mỏ vàng.

Tuyệt đại đa số các nhà làm phim tài liệu ở tình trạng may mà đủ sống, không tích lũy được gì, và họ tồn tại nhờ các dự án, luôn luôn hy vọng sẽ có thiên thần nào đó xuất hiện và cho họ tiền (nghĩa đen) để hoàn thành tác phẩm của mình.

Với loại hình báo chí này, vai trò giám sát xã hội là ưu tiên hàng đầu. Và mối quan tâm thứ hai là phải đóng một vai trò hiệu quả trong hoạt động hoạch định chính sách của quốc gia, nghĩa là phải đưa tin một cách có chọn lọc, dựa trên tiêu chí: Tin tức đó ủng hộ hay không ủng hộ lập trường mà tờ báo cổ súy?

Yếu tố chính xác có thể được tôn trọng, nhưng không nhất thiết phải là sự thật. Trong báo chí cổ súy, các thông tin đưa ra có thể có thật, nhưng ấn tượng nó tạo ra có thể không chính xác, bởi vì những dữ liệu khác, những thực tế khác đã bị bỏ qua hoặc bị bóp méo đi. Tương tự, tính công bằng cũng không phải là tiêu chuẩn của báo chí cổ súy, và cũng không có sự tách rời giữa đưa tin và bình luận.

Truyền thông giải trí

Cuối cùng là thể loại truyền thông giải trí. Ở nghĩa thuần túy nhất, tin tức trong truyền thông giải trí có thể là những chương trình infotainment (thông tin giải trí) trên truyền hình như The Oprah Winfrey Show hay Today. Phim truyền hình nhiều tập về các bệnh dịch và phim truyện dựa trên những câu chuyện có thật cũng phù hợp để được xếp vào danh mục truyền thông giải trí.

Giống như báo chí lá cải, mối quan tâm hàng đầu của truyền thông giải trí là lợi nhuận, tiếp theo là nhiệm vụ phải vui vẻ, vui nhộn hết mức có thể. Nó không có cam kết đáng kể nào về sự chính xác, công bằng, giám sát chính phủ, phân biệt giữa đưa tin với bình luận và quảng cáo, trừ trường hợp những thứ đó có thể làm tăng lượng người xem. Chẳng hạn, một số hãng truyền hình đặt ra yêu cầu phải trung thành với sự thật, nhưng đó là vì mục tiêu quảng cáo hơn là mục tiêu báo chí.

Khi lá cải lên ngôi, báo chí truyền thống thất thế

Khi cả bốn loại hình báo chí nói trên thực hiện chức năng đưa tin, báo chí truyền thống là lực lượng đảm nhiệm vai trò sống còn này đối với xã hội một cách thống nhất và công khai nhất. Ở báo chí cổ súy, cũng tồn tại yếu tố tin tức, nhưng nó không có sức mạnh của sự thật và tính công bằng. Trong báo chí lá cải, chức năng đưa tin hiếm khi được thực hiện. Còn truyền thông giải trí thì chỉ đóng vai trò đưa tin một cách gián tiếp.

Nói cách khác, nếu tin tức là thứ quan trọng đối với dân chủ, thì chủ yếu là nhờ báo chí truyền thống, và vai trò đưa tin được thực hiện tốt nhất khi 5 tiêu chí “chính xác, công bằng, giám sát chính phủ, phân biệt bình luận với đưa tin, hạn chế việc tối đa hóa lợi nhuận” được tôn trọng.

Cơn bão đổ bộ vào báo chí truyền thống trong hai thập niên qua đã đẩy tin tức truyền thống dạt theo hướng suy biến thành báo chí lá cải, cổ súy và giải trí.

Khi nào các tin tức nhằm mục đích giám sát chính phủ trở nên quá chán, và người ta lựa chọn tin trên cơ sở cái nào thu hút khán giả nhiều nhất, thay vì dựa vào tầm quan trọng của tin tức, thì khi đó các tiêu chuẩn dành cho tin lá cải được áp dụng. Các tòa soạn báo chí truyền thống dần biến thành tòa soạn tin lá cải, và điều này đang diễn ra ra ở tốc độ nhanh chóng mặt.

Điều gì xảy đến cho một quốc gia như Mỹ nếu phần lớn báo chí của nó là lá cải, cổ súy, hoặc giải trí? Tôi không nghi ngờ gì: Những tiêu chuẩn đã từng làm nên các nguyên tắc cột trụ của báo chí truyền thống giờ đây đang bị đe dọa vứt bỏ để cứu lấy tài sản của các công ty - lực lương sở hữu báo chí.

Khuynh hướng hiện tại là lá cải hóa – nghĩa là hình thành một nền báo chí mà ưu tiên duy nhất là lợi nhuận chứ không phải là lợi ích công kết hợp với lợi nhuận.

Hoàng Thư (biên dịch)